Факултети забон ва адабиёти рус
Бо ташаккул ёфтани равобити Тоҷикистон бо дигар мамлакатҳои дунё, хусусан баъд аз ба даст овардани Истиқлоли давлатӣ, зарурати омода кардани кадрҳои баландихтисоси забондону забоншинос, тарҷумон ва омӯзгорон ба миён омад. Донишгоҳи байналмилалии забонҳои хориҷии Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода яке аз мактабҳои олии асосӣ ва пешбари ин самт дар кишвар маҳсуб меёбад. Ҳанӯз аз соли таъсисёбӣ Донишгоҳ (дар аввал Институти педагогии забон ва адабиёти рус (с.1979), баъдан Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон (с.1992) ва Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода (с.2009)) дар тайёр кардани кадрҳои ҷавобгӯ ба бозори меҳнат ва замони муосир саҳми муносиб гузоштааст.
Яке аз факултетҳои калонтарини он факултети забонҳои романию германӣ маҳсуб меёфт, ки дар он донишҷӯён аз рӯйи ихтисосҳои тарҷумонӣ ва омӯзгорӣ ба омӯзиши забонҳои англисӣ, олмонӣ ва фаронсавӣ ба таълим фаро гирифта мешуданд. Бинобар таваҷҷуҳи зиёди ҷавонон ва интихоби васеи забонҳои англисӣ ва олмонию фаронсавӣ зарурати дар алоҳидагӣ созмон додани факултетҳои алоҳида ба вуҷуд омад. Бо пешниҳоди раёсати Донишгоҳ аз 1-уми сентябри соли 2019 дар заминаи факултети забонҳои романию германӣ факултетҳои забони англисӣ ва забонҳои Аврупо таъсис ёфтанд.
Баъд аз таъсисёбӣ самтҳои омӯзиши забонҳо ва тахассусҳо васеъ гашта, айни замон, дар факултети забонҳои Аврупо вобаста ба самти таълим донишҷӯён аз рӯи 8 ихтисос:
- Забони фаронсавӣ. Минтақашиносӣ,
- Забони олмонӣ. Минтақашиносӣ,
- Забони фаронсавӣ. Забони англисӣ,
- Забони олмонӣ. Забони англисӣ,
- Забони итолиёвӣ. Забони англисӣ (омӯзгор),
- Забони итолиёвӣ. Забони англисӣ (тарҷумон),
- Забони Испанӣ. Забони англисӣ (омӯзгор),
- Забони олмонӣ (омӯзгор)
бо 7 забон (забони давлатӣ (тоҷикӣ) ва забонҳои русӣ, олмонӣ, фаронсавӣ, итолиёвӣ, испанӣ ва англисӣ) дар зинаи бакалавриат ва аз рӯйи ихтисоси “Забони олмонӣ. Минтақашиносӣ бо касби тарҷумони забони олмонӣ. Минтақашинос”, “Забони олмонӣ. Забони англисӣ (омӯзгор)” дар зинаи магистратура ба таълим фаро гирифта шудаанд, ки ба шогирдон ҳайати профессорон, дотсентон ва муаллимони калону ассистентони собиқадори соҳаи илму маорифи кишвар тадрису таълим медиҳанд.
Аз соли таъсисёбии факултет (с. 2019) роҳбарии онро номзади илмҳои филологӣ Каримов Амонулло Файзуллоевич ба уҳда дошт. Айни ҳол, Ҳалимова Маҳбуба Сафаралиевна, номзади илмҳои филологӣ, дотсент, ки яке аз мутахассисони забони олмонии Донишгоҳ маҳсуб меёбад, декани факултет мебошад.
Сохтори факултет иборат аст аз садорати факултет, Шурои олимони факултет, Шурои илмӣ-методии факултет, Шурои кураторон, Шурои занон ва духтарон, созмони ҷавонон, кафедраҳои амалкунанда, маркази рушди забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ.
Факултетро бори аввал соли 2020 48 нафар хатм кард. Соли 2021 64 нафар, соли 2022 71 нафар, соли 2023 61 нафар, соли 2024 75 нафар, соли 2025 37 нафар хатм намуданд, ки дар сохтору идораҳои гуногуни давлативу ғайридавлатӣ фаъолият менамоянд. Қисми дигар барои идомаи таҳсил дар зинаи магистратура ва докторантура дар дохил ва хориҷи кишвар ба таълим фаро гирифта шудаанд. Айни замон дар факултет 28 гуруҳи академӣ бо теъдоди 576 нафар донишҷӯён ба таълим фаро гирифта шудааст.
Дар факултет шуроҳои олимон, илмӣ-методӣ фаъолият менамоянд, ки масъалаҳои мубрами таълиму тарбия ва илмро мавриди баррасиву муҳокима қарор медиҳад. Ҷаласаи шурои олимон моҳе як маротиба ва ҷаласаи шурои илмӣ-методӣ дар ду моҳ як маротиба баргузор мегардад, ки аз натиҷаи он суратҷаласа ва маълумотномаву гузориш ва ғайра таҳия гардида, дар ҷузвдони алоҳида нигоҳ дошта мешавад.
Дар баробари дигар масъалаҳо, тақсимоти сарбории омӯзгорон ва ҳолати иҷроиши он дар ҷаласаҳо мавриди таҳлилу омӯзиш қарор дода мешавад.
Ҳалимова Маҳбуба Сафаралиевна
Вазифа: Декани факултет;
Дараҷаи илмӣ: Номзади илмҳои филологӣ;
Унвони илмӣ: Дотсент;
Тахассус: Омӯзгори забони олмонӣ;
Меликов Фарҳод Лақайбекович
Вазифа: Сармушовири академии факултет;
Дараҷаи илмӣ: Доктор аз рӯи ихтисос (PhD);
Тахассус: Омӯзгори забон ва адабиёти тоҷик;
Салихова Шаҳноза Санҷаровна
Вазифа: Коргузори факултет;
Дараҷаи илмӣ: Магистр;
Тахассус: Омӯзгори забони англисӣ;
Дар назди факултети забонҳои Аврупо айни замон ду кафедра амал менамояд.
Кафедраи забонҳои романӣ-германӣ
Давлатов Муслим Сайбурҳонович
Вазифа: Мудири кафедра;
Дараҷаи илмӣ: -;
Унвони илмӣ: -;
Тахассус: -;
Кафедраи забонҳои романӣ-германӣ соли 1993 дар назди факултети забонҳои хориҷӣ (ҳозира факултети забонҳои Аврупо) таъсис ёфта, ҳамчун кафедраи мустақил ба фаъолият шуруъ кард.
Тӯли фаъолияти худ кафедра мутахассисони соҳаи тарҷумонӣ, омӯзгорӣ ва минтақашиносии забонҳои олмонӣ ва фаронсавиро омода месозад, ки ба донишҷӯён устодони собиқадори пуртаҷриба дарс мегӯянд.
Боиси зикр аст, ки аз аввали солҳои таъсисёбии кафедра роҳбарии онро устодони пуртаҷриба, хусусан Қурбонов Т., Маликов Б., Бердов Д., Абдолов Н., Мақсудов А., Дуллоев М., Бобоалиева З.П., Камолова Б.Б., Наврасов А.Б. ва дигарон ба уҳда доштанд.
Аз моҳи сентябри соли 2024 то инҷониб вазифаи мудири кафедраро Давлатов Муслим Сайбурҳонович ба ӯҳда дорад.
Айни замон, дар кафедра 21 нафар омӯзгорони соҳибтаҷрибаву дорои дараҷа ва унвони илмӣ дошта фаъолият менамоянд. Аз ин шумора 18 нафар омӯзгорони доимӣ ва 3 нафар ҳамкори дохилӣ мебошанд.
Устодони кафедра асосан дар ду самт: забоншиносӣ, забоншиносии муқоисавӣ ва таҳияву нашри китобҳои дарсӣ ва дастурҳои таълимӣ-методӣ барои донишҷуён машғул мебошанд.
Солҳои охир омӯзгорону донишҷӯёни факултен ба тарҷумаи осори бадеӣ ва масъалаҳои илмии тарҷума ва тарҷумашиносӣ низ сарукор доранд ва ҳамасола омӯзгорони кафедра ва донишҷӯёни донандаи забонҳои фаронсавӣ ва олмонӣ дар давлатҳои Олмон ва Фаронса ва дигар давлатҳои хориҷа дониши худро сайқал дода, аз курси такмили ихтисос мегузаранд.
Фанҳои асосии омӯхташавандаи назди кафедра инҳо мебошанд:
- Амалияи нутқи хаттӣ ва шифоҳӣ (забонҳои олмонӣ, итолиёвӣ, испанӣ ва фаронсавӣ);
- Гид-тарҷумон (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Грамматикаи амалӣ (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Грамматикаи назариявӣ (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Забонҳои хориҷӣ (забонҳои англисӣ, олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Кишваршиносӣ (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Курси амалияи тарҷума (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Лексикология (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Маданияти нутқ (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Матнҳои адабӣ (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Назарияи тарҷума (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Талафуз ва техникаи нутқ (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Тарҷумаи матнҳои сиёсӣ (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Тафсири фарҳанги луғавии дузабона (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Таҳлили грамматикии матн (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Таърихи забон (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Таъсири мутақобилаи забонҳо (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Услубшиносӣ (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Фонетикаи амалӣ(забонҳои олмонӣ, итолиёвӣ, испанӣ ва фаронсавӣ);
- Фонетикаи назариявӣ (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Шарҳи матн (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Шевашиносӣ (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Тарҷумаи матнҳои расмӣ-коргузорӣ (забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Таҷрумаи хаттӣ (олмонӣ ва фаронсавӣ);
- Тарҷумаи шифоҳӣ (олмонӣ ва фаронсавӣ).
Кафедраи таърих ва робитаҳои байнифарҳангӣ
Комилов Далер Рустамович
Вазифа: Мудири кафедра;
Дараҷаи илмӣ: Номзади илмҳои фалсафа;
Унвони илмӣ: Дотсент;
Тахассус: -;
Кафедраи таърих ва робитаҳои байнифарҳангӣ то соли 2005 дар тобеияти кафедраи фалсафа ва баъдан ҳамчун кафедраи таърих ва назарияи иқтисод фаъолият намудааст. Бо қарори Шурои олимони Донишгоҳ аз 30-юми августи соли 2017 он номи таърих ва робитаҳои байнифарҳангиро гирифт.
Кафедраро аз рӯзи таъсисёбиаш то ҳол омӯзгорони пуртаҷрибаву кордон Ҷалилов Ш.Р., Бӯстонова Н.Ҷ., Икромов Ғ.Х., Қаноатова Г.И, Азимзода Н.Б, Аслонов Ҳ.З., Раҷабов С.М., Қобилов М. З. роҳбарӣ намудаанд. Айни ҳол, ин вазифаро номзади илмҳои фалсафа, дотсент Комилов Далер Рустамович ба уҳда дорад.
Баъд аз таъсисёбии факултети забонҳои Аврупо кафедраи номбурда дар сохтори факултети мазкур ворид гардид.
Дар моҳи сентябри соли 2023 аз ҳисоби фанҳои ҳуқуқшиносӣ ва муносибатҳои байналхалқии кафедра, кафедраи “ҳуқуқ ва муносибатҳои байналхалқӣ” ташкил шуд.
Дар кафедра айни ҳол 12 нафар (9 нафарашон штатӣ) омӯзгор фаъолият менамоянд. Аз инҳо: 1 нафар профессор, 7 нафар дотсент, 3 нафар муаллими калон мебошад.
Дар кафедра маҳфили илмии донишҷӯён – «Сомониён» амал менамояд.
Омӯзгорони унвондори кафедра мунтазам ҳамчун кафедраи муассисаи пешбар аз рӯйи ихтисосҳои 07.00.02 – Таърихи ватанӣ, 07.00.15 – Таърихи робитаҳои байналмилалӣ ва сиёсати хориҷӣ, 07.00.03 – Таърих (Таърихи нав ва навтарин) ба рисолаҳои магистрӣ ва номзадӣ тақризҳо менависанд.
Фанҳои аз ҷониби кафедра тадрисшаванда:
- Асосҳои робитаҳои байнифарҳгӣ
- Асосҳои сервиси меҳмондорӣ
- Бойгоншиносӣ
- Бойгонии давлатӣ
- Ёдгориҳои таърихӣ ва табиӣ
- Кишваршиносӣ
- Кишварҳои СҲШ ва Иттиҳоди Аврупо
- Масъалаҳои актуалии минтақашиносӣ
- Менеҷмент ва маркетинги туризм
- Мероси ёдгориҳои таърихӣ
- Муқаддимаи минтақашиносӣ
- Проблемаи тараққиёти туризм
- Протокол ва этикет
- Робитаҳои байналмилалии сиёсати хориҷии Олмон
- Робитаҳои байналмилалии сиёсати хориҷии Фаронса
- Сервисология
- Ташкил ва гузаронидани экскурсия
- Таърих ва робитаҳои байналмилалӣ
- Таърихи Англия
- Таърихи Британияи Кабир ва ИМА
- Таърихи Куриё
- Таърихи муосири Тоҷикистон
- Таърихи нав ва навтарин
- Таърихи робитаҳои Олмон ва Тоҷикистон
- Таърихи робитаҳои Фаронса ва Тоҷикистон
- Таърихи Россия
- Таърихи Олмон
- Таърихи санъат
- Таърихи сервиси меҳмондорӣ
- Таърихи Хитой
- Технология ва усули хизматрасонии туристӣ
- Технология ва хизмат дар сайёҳии фаъол
- Технологияи фаъолияти намоишӣ
- Технология ва системаи сифат дар соҳаи меҳмондорӣ
- Технологияи фурӯш дар соҳаи хизмат
- Фаъолияти хизматрасонӣ
- Ҳифзи ёдгориҳои мероси фарҳангӣ
Ихтисосҳои зинаи бакалавриат
- 1-020307 – Забони фаронсавӣ. Минтақашиносӣ;
- 1-020307 – Забони олмонӣ. Минтақашиносӣ;
- 1-020306-04 – Забони фаронсавӣ. Забони англисӣ;
- 1-020306-02 – Забони олмонӣ. Забони англисӣ;
- 1-210601-0211 – Забони испанӣ. Забони англисӣ;
- 1-210601-0213 – Забони итолиёӣ. Забони англисӣ (тарҷумон)
- 1-210601-0212 – Забони итолиёӣ. Забони англисӣ (омӯзгор)
- 1-210601-0214 – Забони олмонӣ (омӯзгор)
Ихтисосҳои зинаи магистратура
- 1-020307 – Забони олмонӣ. Минтақашиносӣ. Тарҷумони забони олмонӣ. Минтақашинос
- 1-020306-02 – Забони олмонӣ. Забони англисӣ. Омӯзгори забони олмонӣ ва англисӣ.
Маркази рушди забони олмонӣ ва фаронсавӣ
Маркази рушди забони олмонӣ ва фаронсавӣ маркази таълимие мебошад, ки ба омӯзиши забон ва фарҳанги Олмону Фаронса бахшида шудааст. Ҳадафи асосии марказ баланд бардоштани сатҳи дониши забонии олмониву фаронсавӣ миёни донишҷӯён ва омӯзгорон, рушди малакаҳои гуфтугӯ, хондан, шунидан ва навиштан, инчунин таҳкими ҳамкориҳои фарҳангӣ ва таълимӣ миёни Тоҷикистон, Олмон ва Фаронса мебошад.
Дар марказ омӯзиш аз рӯи дараҷаҳои байналмилалӣ (A1 то C1) гузаронида мешавад. Барномаҳои таълимӣ мувофиқи меъёрҳои стандартӣ амал мекунанд. Марказ дорои зиёда аз 100 китоби таълимиву бадеӣ аст.
Марказ аз 26-уми апрели соли 2024 то ҳол фаъолият мекунад.
Факултети забон ва адабиёти рус довталабонро барои таҳсил аз рӯйи ихтисосҳои амалкунанда даъват менамояд. Довталабон метавонанд тавассути Маркази миллии тестӣ ба ихтисосҳои зикршуда ҳуҷҷат супоранд.
Дар факултет барои донишҷӯён тамоми шароити зарурӣ, аз ҷумла синфхонаҳои муосир, китобхона, марказҳои омӯзишӣ ва имкониятҳои рушди илмӣ фароҳам оварда шудааст. Хатмкунандагон соҳиби донишу малакаҳои муосир гардида, метавонанд ҳамчун омӯзгор, тарҷумон ва мутахассиси соҳаи забон фаъолияти касбиро пеш баранд.