(бахшида ба Рӯзи омӯзгор)
“Омӯзгор шаъну шарафи миллат аст ва имрӯзу фардои ҳар як кишвар ва ҷомеа аз сатҳи маърифат ва фаъолияти ӯ вобастагии калон дорад. Хиради омӯзгор ҷаҳлу хурофотро аз байн мебарад ва сарчашмаи комёбиҳо мегардад. Дар бартарафсозии тамоми мушкилоти миллату давлат, пеш аз ҳама, омӯзгорон саҳмгузоранд.”
Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон
Дар ҳастии ҳар миллат нуре ҳаст, ки насли навро аз торикии нодонӣ ба сӯи рӯшноии дониш мебарад — ин нур омӯзгор аст. Моҳияти касби омӯзгорӣ на танҳо дар интиқоли дониш, балки дар парвариши шахсият, ташаккули виҷдон ва бунёди ояндаи миллат зоҳир мегардад. Тавассути заҳмати пайгиронаи омӯзгор сатҳи мафкура, дониш ва ҷаҳонбинии наслҳои нав боло рафта, онҳо ба шаҳрвандони ҳамқадами замон табдил меёбанд. Заҳмати омӯзгор хомӯшу бесадост, вале натиҷаи он дар ҳар дастоварди илмӣ, дар ҳар қадами устувори шаҳрванди боинсофу маърифатнок таҷассум меёбад. Ӯ на танҳо дарс медиҳад, балки роҳи зиндагиро низ меомӯзонад ва аз ин рӯ, миллате ки устодашро эҳтиром намекунад, ояндаи худро аз даст медиҳад.
Қиссае аз ҳаёти омӯзгор
Мегӯянд, ки дар як деҳаи дурдасти кӯҳистон омӯзгоре буд, ки ҳар рӯз якчанд километр роҳи кӯҳиро пиёда тай карда, ба мактаб мерасид. Дар байни шогирдонаш кӯдаке буд, ки аз сабаби мушкилоти оилавӣ аз таҳсил дилсер шуда, қасди тарк кардани мактабро дошт. Омӯзгор бе ҷанҷолу сарзаниш, шабу рӯз бо ӯ вақт гузаронд, аз таърихи бузургони миллат — Рӯдакиву Ибни Сино — қисса гуфт ва ба ӯ фаҳмонд, ки илм ягона сарвате аст, ки ҳеҷ кас онро аз инсон рабуда наметавонад. Пас аз солҳо, ҳамон кӯдак ба яке аз мутахассисони шинохтаи кишвар табдил ёфт ва то имрӯз ҳамеша мегӯяд: Агар устодаш он рӯз аз ӯ дасти бекор мекашид, ӯ имрӯз дар ин мақом набуд. Ин қисса моҳияти ҳақиқии омӯзгориро дар як ҳикмат ҷамъ мекунад, устоди воқеӣ на танҳо дарс медиҳад, балки тақдирро дигар мекунад.
Гуфтори бузургон дар бораи устод
Дар адабиёти классикии форсу тоҷик мақоми устод ҳамеша дар сатҳи баландтарин қарор доштааст. Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ дар “Маснавии маънавӣ” – и худ борҳо аз нақши муршиду роҳнамо дар сайри маънавии инсон сухан рондааст ва бар он андеша буд, ки толиби ҳақиқат бидуни ҳидояти устоди комил ба мақсад намерасад. Абӯалӣ ибни Сино — ҳаким, файласуф ва худ муаллими намунаи Шарқ — дар рисолаҳои тарбиявии хеш ба зарурати марҳилабандии таълим ва нақши муаллим дар парвариши ақли кӯдак таъкид мекард, андешае, ки то имрӯз аз бунёдҳои педагогикаи классикӣ маҳсуб мешавад. Шайх Саъдии Шерозӣ дар «Гулистон» бахши махсусро ба тарбия бахшида, дар он мақоми муаллими ахлоқбахшро дар ҳаёти кӯдак болотар аз бисёр неъматҳои дунявӣ арзёбӣ намудааст. Ҳаким Носири Хусрав — шоир ва мутафаккири бузурги тоҷик — дониш ва ҳикматро ягона роҳи наҷоти инсон медонист ва дар осораш борҳо аз арзиши баланди устоду роҳнамо дар расидан ба маърифати ҳақиқӣ сухан рондааст.
Дар байни мардуми мо низ ҳикмате роиҷ аст, ки мегӯяд: “Илм бе устод чун чароғ бе оташ аст”. Ин гуфтор собит месозад, ки эҳтироми устод дар хуни фарҳанги миллии мо реша давондааст ва аз насл ба насл чун амонати муқаддас интиқол меёбад.
Хулоса, ман ҳамчун омӯзгор, ки зиёда аз 26 сол аст, ки дар макотиби олӣ ба таълим, илм ва тарбияи насли наврас сару кор дорам, дар тӯли ин солҳои пуризтироб ва пурсамар боре дигар ба ин натиҷа расидам, ки касби омӯзгорӣ на танҳо шуғли рӯзгор, балки рисолати муқаддас ва вазифаи ҷовидонаи миллӣ мебошад. Дар тӯли фаъолияти илмиву педагогии худ, ки бо таҳқиқи масъалаҳои муосири зеҳни сунъӣ, технологияи рақамӣ ва педагогикаи навин пайваст аст, садҳо ҷавонони боистеъдодро дидам, ки аз нишастгоҳи оддии донишҷуӣ ба мутахассисони шинохта, олимон, омӯзгорон ва хизматчиёни содиқи Ватани азиз рафта расидан. Ин, болотарин мукофоти заҳмати ҳар омӯзгор аст, зеро ҳеҷ дастоварди моддӣ бо шодии дидани комёбии шогирдон баробар шуда наметавонад.
Дар муддати ин солҳо ман боре дигар дарк кардам, ки омӯзгори имрӯза бояд на танҳо соҳиби дониши амиқи касбӣ бошад, балки бо рӯҳияи замони рақамӣ ҳамқадам гардад, технологияҳои навро ба раванди таълим ворид созад ва дар баробари интиқоли дониш, арзишҳои милливу ахлоқиро низ дар қалби насли наврас парвариш диҳад. Бовар доштам ва то имрӯз бовар дорам, ки ояндаи Тоҷикистони соҳибистиқлолу обод дар дасти омӯзгорони фидокор қарор дорад ва мо, устодон, вазифадорем, ки ҳар рӯз бо садоқати том, бо ишқ ба касб ва бо масъулияти баланди шаҳрвандӣ дар роҳи маърифати миллат хидмат намоем. Ба ин рӯзи фархунда расида, ба ҳамаи ҳамкасбони азизам, устодони мактабу донишгоҳ, саломати ҳамешагӣ, барори кор ва шогирдони боистеъдодро орзу мекунам.
Султонҳайдаров Нуриддин, номзади илмҳои педагогӣ, дотсенти кафедраи зеҳни сунъӣ ва технологияи рақамӣ.